Tüm Yazılar
İstatistik Danışmanlık

Makale Veri Analizi ve İstatistiksel Hakem Revizyonu

Makale için veri analizi hazırlığı, yöntem ve bulgu raporlaması, hakem yanıtı ve teslim kapsamı. Gözlemsel araştırmalar için STROBE bağlantısı.

Murat Akşit12 Eylül 20265 dk okuma

Bu rehberde

Konu kısa cevaplarla, karar noktalarıyla ve uygulamadaki riskleriyle ayrıldı.

Makale veri analizi; araştırma sorusuna uygun yöntem seçimini, veri kontrollerini, etki tahminlerini ve belirsizliğin raporlanmasını kapsar. Hakem revizyonunda her talep mevcut analizle karşılaştırılır; yapılan değişiklik, gerekçesi ve makaledeki yeri ayrı ayrı açıklanır.

Makale analizi için hangi bilgiler gerekir?

Çalışmanın amacı, tasarımı, ana sonuç değişkeni, hipotezleri ve değişken sözlüğü analiz planının başlangıcıdır. Veri hazırsa kimlik bilgileri çıkarılmış dosya; revizyon aşamasındaysa yöntem ve bulgular bölümü, mevcut tablolar ve hakem notları birlikte değerlendirilir. Tekrarlı ölçümlerde kişi kimliği yerine anonim bir eşleştirme kodu korunmalıdır.

Tez analizi ile makale analizi arasındaki fark

İstatistiksel doğruluk ölçütleri aynıdır. Makalede derginin tablo sınırı, ek dosya düzeni ve raporlama rehberi daha belirgin olabilir. Tezdeki tüm tabloları makaleye taşımak yerine ana araştırma sorusunu yanıtlayan sonuçlar seçilir; bu seçim anlamlı olmayan bulguları gizlemek için kullanılmaz. Keşfedici analizler önceden planlanan analizlerden ayrılır.

Yöntem ve bulgular birbiriyle nasıl eşleşir?

Yöntemde adı geçen analiz, bulgularda karşılığını bulmalıdır. Analize giren gözlem sayısı, eksik veri yaklaşımı, kullanılan değişkenler, model varsayımları ve yazılım bilgisi izlenebilir olmalıdır. Sonuçlar yalnız p değerinden oluşmaz: araştırmaya uygun etki tahmini ve güven aralığı, okuyucunun etkinin büyüklüğünü ve belirsizliğini değerlendirmesini sağlar.

Gözlemsel kohort, olgu-kontrol ve kesitsel çalışmalar için STROBE bir raporlama kontrol listesidir. Her araştırma tasarımının yerine geçen bir analiz tarifi veya çalışma kalitesi puanı değildir. Kullanılacak rehber tasarıma göre seçilmelidir.

Hakem istatistiksel revizyon istediğinde

  1. Hakemin talebini yöntem, veri kontrolü, ek analiz veya anlatım düzeltmesi olarak ayırın.
  2. Talebin araştırma sorusuna ve mevcut veri yapısına uygunluğunu değerlendirin.
  3. Uygun ek analizi yapın; uygulanamayan isteğin nedenini veri veya tasarım üzerinden açıklayın.
  4. Eski ve yeni sonuçlar değiştiyse nedenini ve etkilenen tabloları kaydedin.
  5. Yanıt dosyasında yapılan işlemi ve makaledeki bölüm veya tabloyu belirtin.

Örneğin hakem eksik verilerin nasıl ele alındığını soruyorsa yalnız “düzeltildi” demek yeterli değildir. Kaç gözlemin hangi nedenle dışarıda kaldığı, kullanılan yaklaşım ve sonuçların bundan nasıl etkilenebileceği açıklanmalıdır. Bu örnek bir müşteri vakası değildir.

Temsili hakem talebi tablosu

Aşağıdaki tablo, revizyon sürecinin nasıl işlediğini göstermek için hazırlanmış temsili bir örnektir; gerçek bir makaleye ait değildir.

Hakemin talebiİncelenecek dosyaYapılacak işlemRaporda açıklanacak
Eksik veriyi açıklayınVeri ve analiz kayıtlarıDışlama ve eksiklik yaklaşımının uygunluğu kontrol edilirDışlanan gözlem sayıları ve gerekçe
Etki büyüklüğü ekleyinTest çıktısı, gerekiyorsa veriTasarıma uygun etki ölçüsü hesaplanırEtki tahmini ve belirsizlik ölçüsü
Ek değişkenle düzeltinVeri, değişken sözlüğü, tasarım bilgisiTalebin yöntemsel uygunluğu değerlendirilirModel değişikliği ve sınırlılıklar

Yanıt dosyası için açık yer tutuculu bir şablon cümle: “Hakemin önerisi üzerine eksik veri yaklaşımı gözden geçirilmiştir. Toplam [gözlem sayısı] gözlemden [sayı] tanesi [gerekçe] nedeniyle analize dahil edilmemiştir. Analizler [yöntem] ile yeniden yürütülmüş, sonuçlar Tablo [numara]’da güncellenmiştir.” Bu şablon yalnız gerçekten yapılmış hesaplamalar sonrasında doldurulmalıdır; yapılmamış bir analizi yapılmış gibi göstermek uygun değildir.

Danışmanlık kapsamı ve teslim dosyaları

Mod İstatistik'in istatistik danışmanlığı kapsamında makale verileri için analiz planı, tablo ve istatistiksel bulgu açıklaması değerlendirilebilir. Çalışma başlamadan önce veri hazırlığı, analiz çıktıları, tablo biçimi ve revizyon sınırları yazılı kapsamda netleştirilmelidir. Yöntem veya yeni veri değişiklikleri ek çalışma gerektirebilir.

SPSS analizi, tez istatistik analizi, biyoistatistik ve analiz ücretleri sayfaları bu kapsamı ayrıntılandırır. Araştırmacıların mevcut deneyimlerini yorumlar bölümünden, kurucu bilgilerini hakkımızda sayfasından inceleyebilirsiniz.

Etik sınır

İstatistiksel danışmanlık yayın kabulü veya anlamlı sonuç garantisi vermez. Araştırmacı çalışma kararları ve makalenin içeriğinden sorumludur. Verileri anlamlı sonuç elde etmek amacıyla değiştirmek, sonuçları seçerek saklamak veya yapılmamış analizleri yapılmış göstermek uygun değildir.

Sık sorulan sorular

Makale verisi olmadan hakem revizyonu yapılabilir mi?

Yöntem ve anlatım gözden geçirilebilir; ancak yeni hesaplama veya sonuç doğrulaması için ilgili veri ve analiz çıktıları gerekir. Veri olmadan yeni istatistiksel sonuç üretilmez.

Anlamlı olmayan sonuçlar makaleden çıkarılmalı mı?

Hayır. Önceden belirlenen araştırma sorularının sonuçları, anlamlılık durumundan bağımsız olarak uygun etki tahminleri ve belirsizlikleriyle raporlanmalıdır.

Bilimsel kaynaklar

Önemli Noktalar

Bu yazıda i̇statistik danışmanlık hakkında önemli bilgiler paylaştık. Daha fazla destek için bizimle iletişime geçebilirsiniz.

Bu yazıyı faydalı buldunuz mu?

Arkadaşlarınızla paylaşarak onlara da yardımcı olun.

Görüşme Al

Daha Fazla Akademik Rehber İçin

Tüm blog yazılarımıza göz atın ve akademik çalışmalarınızda bir adım önde olun.