Veri dosyasının temel yapısı
İstatistiksel analiz, veri dosyasındaki düzen kadar güvenilirdir. Katılımcıların farklı sayfalara dağıtıldığı, birleşik hücrelerin kullanıldığı veya aynı değişken için birden fazla kodlama biçiminin bulunduğu dosyalarda analizden önce kapsamlı bir düzenleme gerekir. En güvenli yapı, her satırın tek bir gözlemi ve her sütunun tek bir değişkeni temsil etmesidir.
Değişken sözlüğü hazırlayın
Veri dosyasına ek olarak değişken adı, açıklaması, ölçüm düzeyi, kodları ve olası değer aralığını gösteren bir sözlük hazırlanmalıdır. Örneğin cinsiyet değişkeninde 1 ve 2 kodlarının ne anlama geldiği; Likert maddelerinde düşük ve yüksek puanın hangi yönü gösterdiği açıkça yazılmalıdır.
Eksik veri ile sıfırı ayırın
Boş bırakılan bir yanıt, gerçek değeri sıfır olan bir ölçümle aynı değildir. Eksik veriler için 99 veya 999 gibi kodlar kullanılmışsa bunlar analizden önce eksik değer olarak tanımlanmalıdır. Aksi durumda ortalama, standart sapma ve model katsayıları bozulabilir.
Ters maddeleri belgeleyin
Ölçeklerde ters puanlanan maddeler mutlaka belirtilmelidir. Toplam puanı yalnız hazır bir sütun olarak vermek yerine madde adları, puanlama anahtarı ve alt boyut yapısı da paylaşılmalıdır.
Analiz öncesi kontrol listesi
- Katılımcı numaraları benzersiz mi?
- Kategorik kodlar tek biçimde mi?
- Tarih ve ondalık ayırıcıları tutarlı mı?
- Gizli veya filtrelenmiş satırlar kontrol edildi mi?
- Ölçek formu, hipotezler ve veri sözlüğü hazır mı?
Örnek yöntem ifadesi
Tezde süreç şöyle açıklanabilir: “Analiz öncesinde değişken kodları ve olası değer aralıkları kontrol edilmiş; eksik gözlemler, ters puanlanan maddeler ve ölçek toplam puanları veri sözlüğü esas alınarak düzenlenmiştir.” Bu ifade yalnız yapılan gerçek işlemler için kullanılmalıdır.
Dosyanız hazır olduğunda tez istatistik analizi kapsamını inceleyebilirsiniz.