Hayes PROCESS Model 23Koşullu aracılık (a: W,Z · b: V)

Model 23, aracılık mekanizmasının hem birinci (X→M) hem ikinci (M→Y) aşaması düzenleyici değişkene bağlı olduğu bir koşullu süreç modelidir. Temel araştırma sorusu, X'in M üzerinden Y'ye uzanan dolaylı etkisinin W ve Z ve V düzeylerine göre değişip değişmediğidir. Bu değişim, moderasyonlu aracılık indeksiyle değerlendirilir.

Kesikli kırmızı oklar düzenleyici etkiyi, düz oklar regresyon yollarını gösterir.

Model neyi sınar, ne zaman kullanılır?

Modeldeki koşullu yollar şu biçimde kurulmuştur: X'ten aracıya uzanan a-yolunda W ve Z düzenleyici etki gösterir; aracıdan Y'ye uzanan b-yolunda V düzenleyici etki gösterir.

İstatistiksel gösterim

M = i + a₁X + a₂W + a₃Z + a₄(X·W) + a₅(X·Z)

Y = i + c′X + b₁M + b₂V + b₃(M·V)

Koşullu dolaylı etki (X → M → Y): (a₁ + a₄W + a₅Z) · (b₁ + b₃V)

Doğrudan etki: c′

Katsayı adları denklem sırasına göre verilmiştir. PROCESS çıktısındaki adlandırma sırası farklılaşabilse de temsil edilen yol yapısı aynıdır. Dolaylı etkiler bootstrap güven aralıkları üzerinden değerlendirilir.

Nasıl yorumlanır?

Algılanan stresin (X) satın alma niyetini (Y) duygusal tükenmişlik (M) aracılığıyla mı etkilediğini merak ettiğinizi varsayalım. Model 23, bu varsayımı dolaylı etki üzerinden sınar ve belirsizliği bootstrap güven aralığıyla değerlendirir. Böylece yalnız toplam ilişki değil, öngörülen mekanizmanın verilerle ne ölçüde desteklendiği de tartışılabilir. Ayrıca dolaylı etkinin markaya duyulan güven (W) ve fiyat duyarlılığı (Z) ve ürün ilgilenimi (V) düzeylerine göre değişip değişmediği aynı model içinde moderasyonlu aracılık indeksiyle değerlendirilir. Bu sonuç, mekanizmanın hangi koşullarda farklılaştığına ilişkin kuramsal yoruma dayanak sağlar.

Kuramsal model belirlendikten sonra değişkenlerin ölçüm düzeyi, örneklem yapısı, varsayımlar ve raporlanacak etki türü birlikte değerlendirilir. Yorum, yalnız p değerine değil; etki yönü, güven aralığı ve modelin kuramsal gerekçesiyle birlikte yapılmalıdır.

Model seçimi ve raporlama sınırları

Model numarası araştırma sorusu ve kuramsal yol yapısına göre seçilir. Birden fazla modeli deneyip yalnız anlamlı olanı raporlamak uygun değildir. Kesitsel veride bulunan dolaylı etki, tek başına nedensel bir mekanizmayı kanıtlamaz. Düzenleyicilik burada moderation anlamındadır; bir ilişkinin başka bir değişkene göre değişmesini inceler.

Rapor; değişken rollerini, model numarasını, örneklemi, varsa kontrol değişkenlerini ve bunların gerekçesini açıklamalıdır. Dolaylı etki hesaplandıysa bootstrap tekrar sayısı ve güven aralığı yöntemi belirtilir.Makale ve hakem revizyonu rehberi bu sonuçların raporlanmasına ilişkin kontrol adımlarını açıklar.

Literatürden örnek

Doğrulanmış yayın örneği

Wilson, J. C. M., Kandege, P., Edjoukou, A. J. R., & Teklu, M. T. (2021). Unpacking smart education's soft smartness variables: Leadership and human resources capacities as key participatory actors. Education and Information Technologies, 26(5), 6267-6298.

Çalışmanın bulgusu: 349 geçerli katılımcıyla test edilen modelde, insan kaynağı kapasitesi liderlik kapasitesini güçlendirmekte ve bu ilişki kuruma yapılan ek yatırımlarla pekişmektedir. Ek yatırımların düzenleyici etkisi, hazır olmanın üç boyutunda da anlamlıdır (farkındalık: β = 0.5061, p < .00; bilgi: β = 0.3411, p < .0001; motivasyon: β = 0.3984, p < .000). Buna karşılık insan kaynağı kapasitesinin akıllı eğitim yönetimine giden doğrudan yolu anlamlı bulunmamıştır (motivasyon boyutunda %95 GA [−0.6306, 0.4719]; güven aralığı sıfırı içermektedir): etki, liderlik kapasitesi üzerinden dolaylı biçimde işlemektedir.

Model seçimi ve değişken rolleri: Yazarlar analizi açıkça 'Hayes multiple moderated mediation, Model 23, supported by SPSS-PROCESS Macro' olarak raporlamış; X = insan kaynakları kapasitesi, M = liderlik kapasitesi, Y = akıllı eğitim yönetimi.

DOI kaydını aç

Mod İstatistik bu aşamada size katkı sağlar

Literatürdeki örnek çalışma modelin mantığını gösterir; kendi verinizde doğru Hayes modelini seçmek için hipotez, değişken rolleri, örneklem yapısı ve raporlama beklentisi birlikte değerlendirilmelidir.

WhatsApp ile iletişime geç İletişim formuna git

İlişkili modeller

Model 4 - Basit / paralel aracılıkmoderatörsüz temel hali Model 24 - Koşullu aracılık (a: W,Z · b: V · c′: W,Z)c′ yolu da moderasyonlu hali

Model 22 Model 24