Koşullu aracılık — karma moderasyon
Hayes PROCESS Model 43Koşullu aracılık (a: W · b: Q,V,VQ · c′: Q,V,VQ,W)
Model 43, W'yi birinci aşamaya, V·Q moderasyonlu moderasyonunu ikinci aşamaya yerleştirir ve doğrudan yolu bu düzenleyicilerin tümüne bağlar; Y denkleminde on üç yordayıcı bulunur.
model=43 olarak çalıştırılamaz. Aynı yapı aşağıdaki regresyon denklemleriyle kurulabilir.Model neyi sınar, ne zaman kullanılır?
Model 43, tek bir birinci aşama düzenleyicisi (W) ile iki ikinci aşama düzenleyicisini (V, Q) birleştiren model ailesinin en kapsamlı üyesidir. Doğrudan yol hem W ile (c′₇) hem de V, Q ve V·Q yapısıyla (c′₅, c′₆, c′₉) düzenlenir; ikinci aşama M·V·Q terimini (b₄) taşır. Doğrudan etki c′₁ + c′₅Q + c′₆V + c′₇W + c′₉V·Q, dolaylı etki (a₁ + a₃W)·(b₁ + b₂Q + b₃V + b₄V·Q) biçimindedir.
Model 38'den farkı doğrudan yolda W'nin de bulunması, Model 42'den farkı V, Q ve V·Q'nun da doğrudan yola girmesidir. Bu kapsam bir avantajdan çok bir taahhüttür: model, X'in aracı dışındaki etkisinin her koşula ve V·Q etkileşimine duyarlı olduğunu öne sürer. Y denkleminde X ve M'nin yanında üç düzenleyicinin ana etkisi, V·Q çarpımı ve X ile M'yi içeren yedi etkileşim terimi bulunur; kuram bu ayrıntıyı gerektirmiyorsa daha sade bir komşu model tercih edilmelidir. Model 43 de PROCESS 3.0 ile kaldırılan üç düzenleyicili modellerden biridir.
İstatistiksel gösterim
M = i + a₁X + a₂W + a₃(X·W)
Y = i + c′₁X + c′₂Q + c′₃V + c′₄W + c′₅(X·Q) + c′₆(X·V) + c′₇(X·W) + c′₈V·Q + c′₉(X·V·Q) + b₁M + b₂(M·Q) + b₃(M·V) + b₄(M·V·Q)
Koşullu dolaylı etki (X → M → Y): (a₁ + a₃W) · (b₁ + b₂Q + b₃V + b₄V·Q)
Koşullu doğrudan etki: c′₁ + c′₅Q + c′₆V + c′₇W + c′₉V·Q
Katsayı adları denklem sırasına göre verilmiştir. PROCESS çıktısındaki adlandırma sırası farklılaşabilse de temsil edilen yol yapısı aynıdır. Dolaylı etkiler bootstrap güven aralıkları üzerinden değerlendirilir.
Lojistik ve tedarik zinciri araştırmasından bir örnek
Üretim firmalarının satın alma ve lojistik yöneticileriyle yapılan bir tedarik zinciri araştırmasında, kilit tedarikçilerle bilgi paylaşımı yoğunluğunun (X), tedarik zinciri görünürlüğü (M) üzerinden zamanında teslimat performansını (Y) artırdığı öngörülüyor. Firmanın tedarikçileriyle bilgi sistemi entegrasyon düzeyi (W), paylaşılan bilginin görünürlüğe dönüşmesini kolaylaştırabilir ve bilgi paylaşımının teslimatı doğrudan iyileştirmesini (örneğin otomatik sipariş tetikleme yoluyla) güçlendirebilir.
Görünürlüğün teslimat performansına katkısının talep belirsizliğine (V) bağlı olduğu, belirsizlik arttıkça görünürlüğün değerinin yükseldiği düşünülüyor; bu ilişkinin tedarikçi tabanının coğrafi dağınıklığına (Q) göre değiştiği de öne sürülüyor. Araştırmacı aynı belirsizlik × dağınıklık örüntüsünün bilgi paylaşımının teslimatla görünürlükten bağımsız ilişkisinde de geçerli olacağını savunuyor. W, V, Q ve V·Q'nun doğrudan yolda, V·Q yapısının ikinci aşamada yer aldığı bu kurgu Model 43'tür.
SPSS'te regresyonla kurulum
* Model 43 güncel PROCESS sürümlerinde (3.0 ve sonrası) bulunmaz; görünürlük ve teslimat denklemleri ayrı ayrı yazılır.
* c_ önekli tüm yordayıcılar ortalamalarına göre merkezlenmiştir.
COMPUTE xw = c_paylasim * c_entegrasyon.
COMPUTE xq = c_paylasim * c_dagiklik.
COMPUTE xv = c_paylasim * c_belirsizlik.
COMPUTE vq = c_belirsizlik * c_dagiklik.
COMPUTE xvq = c_paylasim * c_belirsizlik * c_dagiklik.
COMPUTE mq = c_gorunurluk * c_dagiklik.
COMPUTE mv = c_gorunurluk * c_belirsizlik.
COMPUTE mvq = c_gorunurluk * c_belirsizlik * c_dagiklik.
EXECUTE.
REGRESSION /STATISTICS COEFF CI(95) R ANOVA /DEPENDENT gorunurluk /METHOD=ENTER c_paylasim c_entegrasyon xw.
REGRESSION /STATISTICS COEFF CI(95) R ANOVA /DEPENDENT teslimat /METHOD=ENTER c_paylasim c_dagiklik c_belirsizlik c_entegrasyon xq xv xw vq xvq c_gorunurluk mq mv mvq.
* SPSS REGRESSION koşullu dolaylı etkinin bootstrap aralığını hesaplamaz; bunun için lavaan ya da Mplus gerekir.Güncel PROCESS'te (5.0) /model=43 tanımlı değildir: model 2.x'te numaralıydı, ancak 3.0 sürümüyle ikiden fazla düzenleyici içeren modellerin tamamı kaldırıldı. Diyagramdaki W, V ve Q'nun üçü de doğrudan yolda bulunduğundan, yalnız /w= ve /z= içeren güncel sözdizimine bir eşleme yapılamaz. Sözdizimi görünürlük denklemini ve on üç yordayıcılı teslimat denklemini SPSS REGRESSION ile kurar; xw çarpımı iki denkleme de girer (a₃ ve c′₇), iki üçlü çarpım (xvq ve mvq) yalnız teslimat denklemindedir. Firma düzeyindeki verilerde örneklem çoğu zaman sınırlıdır; bu kadar parametreyi tahmin etmeden önce örneklem yeterliği ayrıca değerlendirilmelidir. Koşullu dolaylı etki (a₁ + a₃W)·(b₁ + b₂Q + b₃V + b₄V·Q) için bootstrap gerekir; iki denklem lavaan'da birlikte kurulur, entegrasyon, dağınıklık ve belirsizlik kombinasyonları := ile tanımlanır ve se = 'bootstrap' ile aralık alınır. Mplus'ta MODEL CONSTRAINT ve BOOTSTRAP eşdeğer yoldur.
Çıktıda nereye bakılır?
- Görünürlük denkleminin “Coefficients” tablosu: xw satırı (a₃).
- Teslimat denkleminin “Coefficients” tablosu: xvq (c′₉), mvq (b₄) ve xw (c′₇) satırları. İki üçlü terim farklı hipotezleri sınar; biri doğrudan yolun, diğeri mekanizmanın ikinci aşamasının belirsizlik × dağınıklık yapısına bağlılığını gösterir.
- Teslimat denkleminin “Model Summary” tablosu ve katsayıların güven aralıkları. On üç yordayıcıda çok geniş aralıklar, modelin örneklem için fazla yüklü olduğunu düşündürebilir.
- lavaan “Defined Parameters” bölümü: seçilen koşul kombinasyonlarında koşullu dolaylı ve koşullu doğrudan etkiler. Entegrasyon dolaylı etkiyi yalnız birinci aşamadan, dağınıklık ve belirsizlik yalnız ikinci aşamadan etkiler.
Komşu modellerden farkı
Raporlama örneği
Tedarikçilerle bilgi paylaşımı yoğunluğunun zamanında teslimat performansı üzerindeki, tedarik zinciri görünürlüğü üzerinden işleyen dolaylı etkisi ve doğrudan etkisi, Hayes'in Model 43 tanımına uygun iki regresyon denklemiyle incelenmiş; koşullu dolaylı etkiler [yazılım] ile [ ] bootstrap örneklemi kullanılarak test edilmiştir. Bilgi paylaşımı × entegrasyon etkileşimi görünürlük denkleminde b = [ ], p = [ ], teslimat denkleminde b = [ ], p = [ ] olarak bulunmuştur. Görünürlük × talep belirsizliği × coğrafi dağınıklık etkileşimi b = [ ], %95 GA [ , ], p = [ ]; bilgi paylaşımı × talep belirsizliği × coğrafi dağınıklık etkileşimi b = [ ], %95 GA [ , ], p = [ ] olarak hesaplanmıştır. Yüksek entegrasyon, yüksek belirsizlik ve yüksek dağınıklık koşulunda koşullu dolaylı etki [ ] (%95 BootGA [ , ]), koşullu doğrudan etki [ ] (p = [ ]) olarak elde edilmiştir.
Köşeli parantezler kendi çıktınızdaki değerlerle doldurulur.
Sık yapılan hatalar
- Model 43'ü “her olasılığı kapsıyor” diye varsayılan tercih olarak kullanmak. Her ek terim kuramsal bir iddiadır ve gerekçesiz terimler küçük firma örneklemlerinde gücü belirgin biçimde düşürür.
- c′₇ (bilgi paylaşımı × entegrasyon) anlamlı diye entegrasyonun görünürlük mekanizmasını düzenlediğini yazmak; entegrasyonun mekanizmayı düzenlediğini gösteren katsayı birinci aşamadaki a₃'tür.
- Teslimat performansını yüzde olarak alıp değerlerin 100'e yakın yığılıp yığılmadığını kontrol etmemek. Doğrusal OLS denklemleri bu tür sınırlı sonuçlarda bazı koşul kombinasyonları için olası aralığın dışında tahminler üretebilir.
- Raporda “PROCESS Model 43 ile analiz edilmiştir” yazmak. Hazır PROCESS modelleri arasında 43 numara 3.0 sürümünden bu yana bulunmaz; analiz başka bir araçla yapıldıysa yazılım, bootstrap sayısı ve koşul değerleri açıkça belirtilmelidir.
Literatürden örnek
Bu model için yöntemi ve kalıcı bağlantısı birlikte doğrulanmış açık erişim yayın örneği henüz eklenmedi. Bu durum modelin kullanılmadığı anlamına gelmez; yalnızca doğrulanmış örnek kapsamını gösterir.
Mod İstatistik bu aşamada size katkı sağlar
Literatürdeki örnek çalışma modelin mantığını gösterir; kendi verinizde doğru Hayes modelini seçmek için hipotez, değişken rolleri, örneklem yapısı ve raporlama beklentisi birlikte değerlendirilmelidir.