Hayes PROCESS Model 48Koşullu aracılık (a: W,WZ,Z · b: Q,V,VQ)

Model neyi sınar, ne zaman kullanılır?

İstatistiksel gösterim

Katsayı adları denklem sırasına göre verilmiştir. PROCESS çıktısındaki adlandırma sırası farklılaşabilse de temsil edilen yol yapısı aynıdır. Dolaylı etkiler bootstrap güven aralıkları üzerinden değerlendirilir.

Sporcu sağlığı araştırmasından bir örnek

SPSS'te regresyonla kurulum

* Model 48: PROCESS 2.x'te numaralıydı; PROCESS 3 ve sonrasında (5.0 dâhil) /model=48 yoktur.
* program (V) 0/1 kodlu, merkezlenmez; öteki yordayıcılar c_ önekiyle merkezlenmiştir.
* İki aşamanın çarpımı olan dolaylı etki için bu iki regresyon yeterli değildir; bootstrap gerekir.
COMPUTE xw = c_yuk*c_uyku.
COMPUTE xz = c_yuk*c_olgun.
COMPUTE wz = c_uyku*c_olgun.
COMPUTE xwz = c_yuk*c_uyku*c_olgun.
COMPUTE mq = c_toparlan*c_dayanik.
COMPUTE mv = c_toparlan*program.
COMPUTE vq = program*c_dayanik.
COMPUTE mvq = c_toparlan*program*c_dayanik.
EXECUTE.
REGRESSION /STATISTICS COEFF CI(95) R ANOVA CHANGE /DEPENDENT toparlan /METHOD=ENTER c_yuk c_uyku c_olgun xw xz wz /METHOD=ENTER xwz.
REGRESSION /STATISTICS COEFF CI(95) R ANOVA CHANGE /DEPENDENT yakinma /METHOD=ENTER c_yuk c_toparlan c_dayanik program mq mv vq /METHOD=ENTER mvq.

Model 48, her iki aşamasında farklı bir düzenleyici çifti bulunan dört düzenleyicili bir PROCESS 2.x modelidir; PROCESS 3'ten itibaren (5.0 dâhil) /model=48 ile çalıştırılamaz. Sözdiziminde her denklem iki adımda kurulur: ilk adım alt düzey terimleri, ikinci adım o denklemin üçlü etkileşimini (toparlanma denkleminde X·W·Z, yakınma denkleminde M·V·Q) ekler; böylece a₇ ve b₇ için ayrı ΔR² testleri elde edilir. Programa katılım 0/1 kodlu olduğundan merkezlenmez. İki moderasyonlu moderasyonun çarpımı olan koşullu dolaylı etki ve a₇(b₁ + b₄Q + b₅V + b₇V·Q) gibi türetilmiş nicelikler için iki denklem lavaan ya da Mplus'ta birlikte tahmin edilmeli, güven aralıkları bootstrap ile alınmalıdır.

Çıktıda nereye bakılır?

• Toparlanma denkleminin “Model Summary” tablosu (ikinci model, R Square Change ve Sig. F Change): X·W·Z'nin katkısı; “Coefficients” tablosundaki X·W·Z satırı a₇'dir.
• Yakınma denkleminin “Model Summary” tablosu: M·V·Q'nun katkısı; “Coefficients” tablosundaki M·V·Q satırı b₇'dir. V ikili olduğu için b₁ + b₄Q, programa katılmayan oyuncularda ikinci aşama eğimidir.
• Yakınma denklemindeki X satırı: koşulsuz doğrudan etki c′. Bu modelde X ile hiçbir düzenleyicinin çarpımı Y denklemine girmez.
• Bootstrap çıktısı: uyku × olgunlaşma ve program × dayanıklılık bileşimlerinden kurulan çapraz tablodaki koşullu dolaylı etkiler ile her iki aşamanın üçlü etkileşiminin dolaylı etkiye yansıması için güven aralıkları.

Komşu modellerden farkı

• Model 46: İkinci aşamada üçlü etkileşim yoktur; V ve Q M→Y yolunu ayrı ayrı düzenler.
• Model 47: Birinci aşamada X·W·Z yoktur; W ve Z X→M yolunu ayrı ayrı düzenler.
• Model 55: Birinci aşamadaki W, Z ve W·Z yapısı doğrudan yolu da düzenler.
• Model 56: İkinci aşamadaki Q, V ve V·Q yapısı doğrudan yolu da düzenler.

Raporlama örneği

Uyku süresi ile olgunlaşma düzeyinin birinci aşamayı, önleyici program ile psikolojik dayanıklılığın ikinci aşamayı birlikte düzenlediği koşullu süreç modeli (Hayes Model 48 yapısı) [yazılım] ile [ ] bootstrap örneklemiyle tahmin edilmiştir. Antrenman yükü × uyku × olgunlaşma etkileşimi toparlanma eksikliğini (a₇ = [ ], %95 GA [ , ]), toparlanma eksikliği × program × dayanıklılık etkileşimi yakınma skorunu (b₇ = [ ], %95 GA [ , ]) yordamıştır. Yükün toparlanma eksikliği üzerinden yakınmaya koşullu dolaylı etkisi kısa uyku, erken olgunlaşma, programa katılmama ve düşük dayanıklılık profilinde [ ] (%95 BootGA [ , ]); uzun uyku, ileri olgunlaşma, programa katılma ve yüksek dayanıklılık profilinde [ ] (%95 BootGA [ , ]) bulunmuştur. Hiçbir düzenleyiciye bağlanmayan doğrudan etki c′ = [ ], %95 GA [ , ] olarak elde edilmiştir.

Köşeli parantezler kendi çıktınızdaki değerlerle doldurulur.

Sık yapılan hatalar

• İki üçlü etkileşimi tek bir genel model testiyle değerlendirmek. a₇ ve b₇ farklı denklemlerde yer alır ve ayrı ayrı sınanır.
• Programa katılım (V) ikili olduğu hâlde koşullu etkileri ortalama ±1 SS değerlerinde hesaplamak. İkili düzenleyicide koşullar 0 ve 1 değerleridir.
• Yalnız bir aşamadaki üçlü etkileşim desteklendiğinde diğer üçlü terimi de kanıtlanmış saymak. Desteklenmeyen üçlü yapı yorumlanmaz; daha yalın Model 46 ya da 47 ile sonucun değişip değişmediği ek analiz olarak bildirilebilir.
• Yöntem bölümünde analizi “Hayes PROCESS Model 48” diye adlandırıp yazılım bilgisini vermemek. Güncel PROCESS bu modeli içermez; okuyucunun analizi tekrarlayabilmesi için denklemler, yazılım ve bootstrap ayarları belirtilmelidir.

Literatürden örnek

İlişkili modeller