Hayes PROCESS Model 19Koşullu aracılık (b: Q,V,VQ · c′: Q,V,VQ)

Model 19, aracılık mekanizmasının ikinci aşaması (M→Y yolu) düzenleyici değişkene bağlı olduğu bir koşullu süreç modelidir. Temel araştırma sorusu, X'in M üzerinden Y'ye uzanan dolaylı etkisinin Q ve V düzeylerine göre değişip değişmediğidir. Bu değişim, moderasyonlu aracılık indeksiyle değerlendirilir.

Kesikli kırmızı oklar düzenleyici etkiyi, düz oklar regresyon yollarını gösterir.

Model neyi sınar, ne zaman kullanılır?

Modeldeki koşullu yollar şu biçimde kurulmuştur: aracıdan Y'ye uzanan b-yolunda Q ve V düzenleyici etki gösterir; üçlü etkileşim de modele girer; X'ten Y'ye uzanan doğrudan yolda (c′) Q ve V düzenleyici etki gösterir.

İstatistiksel gösterim

M = i + a₁X

Y = i + c′₁X + c′₂Q + c′₃V + c′₄(X·Q) + c′₅(X·V) + c′₆V·Q + c′₇(X·V·Q) + b₁M + b₂(M·Q) + b₃(M·V) + b₄(M·V·Q)

Koşullu dolaylı etki (X → M → Y): a₁ · (b₁ + b₂Q + b₃V + b₄V·Q)

Koşullu doğrudan etki: c′₁ + c′₄Q + c′₅V + c′₇V·Q

Katsayı adları denklem sırasına göre verilmiştir. PROCESS çıktısındaki adlandırma sırası farklılaşabilse de temsil edilen yol yapısı aynıdır. Dolaylı etkiler bootstrap güven aralıkları üzerinden değerlendirilir.

Nasıl yorumlanır?

Algılanan stresin (X) satın alma niyetini (Y) duygusal tükenmişlik (M) aracılığıyla mı etkilediğini merak ettiğinizi varsayalım. Model 19, bu varsayımı dolaylı etki üzerinden sınar ve belirsizliği bootstrap güven aralığıyla değerlendirir. Böylece yalnız toplam ilişki değil, öngörülen mekanizmanın verilerle ne ölçüde desteklendiği de tartışılabilir. Ayrıca dolaylı etkinin alışveriş alışkanlığı (Q) ve ürün ilgilenimi (V) düzeylerine göre değişip değişmediği aynı model içinde moderasyonlu aracılık indeksiyle değerlendirilir. Bu sonuç, mekanizmanın hangi koşullarda farklılaştığına ilişkin kuramsal yoruma dayanak sağlar.

Kuramsal model belirlendikten sonra değişkenlerin ölçüm düzeyi, örneklem yapısı, varsayımlar ve raporlanacak etki türü birlikte değerlendirilir. Yorum, yalnız p değerine değil; etki yönü, güven aralığı ve modelin kuramsal gerekçesiyle birlikte yapılmalıdır.

Model seçimi ve raporlama sınırları

Model numarası araştırma sorusu ve kuramsal yol yapısına göre seçilir. Birden fazla modeli deneyip yalnız anlamlı olanı raporlamak uygun değildir. Kesitsel veride bulunan dolaylı etki, tek başına nedensel bir mekanizmayı kanıtlamaz. Düzenleyicilik burada moderation anlamındadır; bir ilişkinin başka bir değişkene göre değişmesini inceler.

Rapor; değişken rollerini, model numarasını, örneklemi, varsa kontrol değişkenlerini ve bunların gerekçesini açıklamalıdır. Dolaylı etki hesaplandıysa bootstrap tekrar sayısı ve güven aralığı yöntemi belirtilir.Makale ve hakem revizyonu rehberi bu sonuçların raporlanmasına ilişkin kontrol adımlarını açıklar.

Literatürden örnek

Doğrulanmış yayın örneği

Ruiz-Ortiz, R. M., Carreras, R., Del Puerto-Golzarri, N., & Muñoz, J. M. (2024). How do fathers' educational level contribute to children's school problems? Overparenting and children's gender and surgency in a moderated mediation model. Frontiers in Psychology, 15, 1405389.

Çalışmanın bulgusu: 7-8 yaşlarındaki 203 ilkokul çocuğundan oluşan örneklemde, babanın eğitim düzeyinin çocuğun okul sorunlarıyla ilişkisi öngörücü problem çözme (APS) biçimindeki aşırı ebeveynlik üzerinden işlemektedir: bu dolaylı etki negatif ve anlamlıdır (−0.258, SE = 0.142, %95 GA [−0.583, −0.033]). APS'nin okul sorunlarına etkisi çocuğun cinsiyetine (b = 5.889, p < .001) ve cinsiyet ile atılganlık (surgency) mizacının birlikte düzeyine (üçlü etkileşim b = −3.966, p < .05) bağlıdır. Koşullu etkiler bu farklılaşmayı somutlaştırmaktadır: APS, orta düzeyde atılgan kızlarda okul sorunlarını artırırken (etki = 3.495, p < .001), düşük atılganlıktaki erkeklerde azaltmaktadır (etki = −5.951, p = .008).

Model seçimi ve değişken rolleri: Model 19, doğrudan yol ile ikinci aşamanın W×Z üç yönlü etkileşimiyle düzenlendiği modeldir; makale bunu açıkça 'a moderated moderated mediation model using PROCESS Model 19 (Hayes, 2018)' olarak raporlar. X = babanın eğitim düzeyi, M = aşırı ebeveynlik, Y = okul sorunları.

DOI kaydını aç

Mod İstatistik bu aşamada size katkı sağlar

Literatürdeki örnek çalışma modelin mantığını gösterir; kendi verinizde doğru Hayes modelini seçmek için hipotez, değişken rolleri, örneklem yapısı ve raporlama beklentisi birlikte değerlendirilmelidir.

WhatsApp ile iletişime geç İletişim formuna git

İlişkili modeller

Model 4 - Basit / paralel aracılıkmoderatörsüz temel hali Model 18 - Koşullu aracılık (b: Q,V,VQ)c′ moderasyonsuz eşi Model 12 - Koşullu aracılık (a: W,WZ,Z · c′: W,WZ,Z)aynısı a-yolunda (birinci aşama)

Model 18 Model 20