Model model özel Hayes içeriği

Koşullu aracılık — b-yolu moderasyonlu

Hayes PROCESS Model 17Koşullu aracılık (b: Q,V · c′: Q,V)

Model 17, aracılık mekanizmasının ikinci aşaması (M→Y yolu) düzenleyici değişkene bağlı olduğu bir koşullu süreç modelidir. Temel araştırma sorusu, X'in M üzerinden Y'ye uzanan dolaylı etkisinin Q ve V düzeylerine göre değişip değişmediğidir. Bu değişim, moderasyonlu aracılık indeksiyle değerlendirilir.

abc′XYMQV
Kesikli kırmızı oklar düzenleyici etkiyi, düz oklar regresyon yollarını gösterir.

Model neyi sınar, ne zaman kullanılır?

Model 17, aracılık mekanizmasının ikinci aşaması (M→Y yolu) düzenleyici değişkene bağlı olduğu bir koşullu süreç modelidir. Temel araştırma sorusu, X'in M üzerinden Y'ye uzanan dolaylı etkisinin Q ve V düzeylerine göre değişip değişmediğidir. Bu değişim, moderasyonlu aracılık indeksiyle değerlendirilir.

Modeldeki koşullu yollar şu biçimde kurulmuştur: aracıdan Y'ye uzanan b-yolunda Q ve V düzenleyici etki gösterir; X'ten Y'ye uzanan doğrudan yolda (c′) Q ve V düzenleyici etki gösterir.

İstatistiksel gösterim

M = i + a₁X

Y = i + c′₁X + c′₂Q + c′₃V + c′₄(X·Q) + c′₅(X·V) + b₁M + b₂(M·Q) + b₃(M·V)

Koşullu dolaylı etki (X → M → Y): a₁ · (b₁ + b₂Q + b₃V)

Koşullu doğrudan etki: c′₁ + c′₄Q + c′₅V

Katsayı adları denklem sırasına göre verilmiştir. PROCESS çıktısındaki adlandırma sırası farklılaşabilse de temsil edilen yol yapısı aynıdır. Dolaylı etkiler bootstrap güven aralıkları üzerinden değerlendirilir.

Nasıl yorumlanır?

Algılanan stresin (X) satın alma niyetini (Y) duygusal tükenmişlik (M) aracılığıyla mı etkilediğini merak ettiğinizi varsayalım. Model 17, bu varsayımı dolaylı etki üzerinden sınar ve belirsizliği bootstrap güven aralığıyla değerlendirir. Böylece yalnız toplam ilişki değil, öngörülen mekanizmanın verilerle ne ölçüde desteklendiği de tartışılabilir. Ayrıca dolaylı etkinin alışveriş alışkanlığı (Q) ve ürün ilgilenimi (V) düzeylerine göre değişip değişmediği aynı model içinde moderasyonlu aracılık indeksiyle değerlendirilir. Bu sonuç, mekanizmanın hangi koşullarda farklılaştığına ilişkin kuramsal yoruma dayanak sağlar.

Kuramsal model belirlendikten sonra değişkenlerin ölçüm düzeyi, örneklem yapısı, varsayımlar ve raporlanacak etki türü birlikte değerlendirilir. Yorum, yalnız p değerine değil; etki yönü, güven aralığı ve modelin kuramsal gerekçesiyle birlikte yapılmalıdır.

Model seçimi ve raporlama sınırları

Model numarası araştırma sorusu ve kuramsal yol yapısına göre seçilir. Birden fazla modeli deneyip yalnız anlamlı olanı raporlamak uygun değildir. Kesitsel veride bulunan dolaylı etki, tek başına nedensel bir mekanizmayı kanıtlamaz. Düzenleyicilik burada moderation anlamındadır; bir ilişkinin başka bir değişkene göre değişmesini inceler.

Rapor; değişken rollerini, model numarasını, örneklemi, varsa kontrol değişkenlerini ve bunların gerekçesini açıklamalıdır. Dolaylı etki hesaplandıysa bootstrap tekrar sayısı ve güven aralığı yöntemi belirtilir.Makale ve hakem revizyonu rehberi bu sonuçların raporlanmasına ilişkin kontrol adımlarını açıklar.

Literatürden örnek

Doğrulanmış yayın örneği

Song, M., Ugrin, J., Li, M., Wu, J., Guo, S., & Zhang, W. (2021). Do deterrence mechanisms reduce cyberloafing when it is an observed workplace norm? A moderated mediation model. International Journal of Environmental Research and Public Health, 18(13), 6751.

Çalışmanın bulgusu: 335 Çinli çalışandan oluşan örneklemde, siber aylaklığın iş yerinde gözlemlenen bir norm olmasının algılanan normlar üzerinden siber aylaklığı besleyen dolaylı etkisi, caydırıcılık mekanizmalarıyla zayıflamaktadır. Kısmi düzenlenmiş aracılık indeksleri (her bir moderatörün dolaylı etkiyi tek başına ne kadar değiştirdiğinin testi) iki caydırıcı için de anlamlıdır (yaptırım kesinliği: indeks = −0.057, %95 GA [−0.107, −0.0003]; yaptırım şiddeti: indeks = −0.069, %95 GA [−0.134, −0.011]). Koşullu dolaylı etki her iki caydırıcı düşükken en güçlüdür (0.231, %95 GA [0.143, 0.326]); her ikisi yüksek olduğunda ise anlamlılığını yitirmektedir (−0.041, %95 GA [−0.122, 0.046]; güven aralığı sıfırı içermektedir).

Model seçimi ve değişken rolleri: Model 17, hem doğrudan yolun hem ikinci aşamanın iki moderatör tarafından eklemeli olarak düzenlendiği modeldir; X = gözlemlenebilirlik, M = algılanan normlar, Y = siber aylaklık, moderatörler = yaptırım kesinliği ve şiddeti. Makale 'using the PROCESS macro (Model 17), as recommended by Hayes' ifadesiyle kullanımı belgeler.

DOI kaydını aç

Mod İstatistik bu aşamada size katkı sağlar

Literatürdeki örnek çalışma modelin mantığını gösterir; kendi verinizde doğru Hayes modelini seçmek için hipotez, değişken rolleri, örneklem yapısı ve raporlama beklentisi birlikte değerlendirilmelidir.

İlişkili modeller