Hayes PROCESS Model 52Koşullu aracılık (a: W,WZ,Z · b: Q,V · c′: Q,V)

Model neyi sınar, ne zaman kullanılır?

İstatistiksel gösterim

Katsayı adları denklem sırasına göre verilmiştir. PROCESS çıktısındaki adlandırma sırası farklılaşabilse de temsil edilen yol yapısı aynıdır. Dolaylı etkiler bootstrap güven aralıkları üzerinden değerlendirilir.

Evlilik ve aile terapisi araştırmasından bir örnek

SPSS'te regresyonla kurulum

* Model 52: PROCESS 2.x'te numaralıydı; PROCESS 3 ve sonrasında (5.0 dâhil) /model=52 yoktur.
* Eleştiri, kaçınma, ilişki süresi, destek, nitelikli zaman ve geri çekilme merkezlenmiş (c_ öneki).
* a₇(b₁ + b₂Q + b₃V) gibi türetilmiş niceliklerin güven aralığı bootstrap ister (bkz. açıklama).
COMPUTE xw = c_elestiri*c_kacinma.
COMPUTE xz = c_elestiri*c_sure.
COMPUTE wz = c_kacinma*c_sure.
COMPUTE xwz = c_elestiri*c_kacinma*c_sure.
COMPUTE xq = c_elestiri*c_destek.
COMPUTE xv = c_elestiri*c_zaman.
COMPUTE mq = c_cekilme*c_destek.
COMPUTE mv = c_cekilme*c_zaman.
EXECUTE.
REGRESSION /STATISTICS COEFF CI(95) R ANOVA CHANGE /DEPENDENT cekilme /METHOD=ENTER c_elestiri c_kacinma c_sure xw xz wz /METHOD=ENTER xwz.
REGRESSION /STATISTICS COEFF CI(95) R ANOVA CHANGE /DEPENDENT doyum /METHOD=ENTER c_elestiri c_destek c_zaman c_cekilme /METHOD=ENTER xq xv mq mv.

Model 52 dört düzenleyici içerdiğinden PROCESS 2.x'e özgüdür; PROCESS 3, 4 ve 5'te /model=52 komutu yoktur. Sözdiziminde duygusal geri çekilme denklemi kaçınma, ilişki süresi ve bunların X ile üçlü çarpımını içerir; ikinci METHOD bloğu a₇'yi sınar. İlişki doyumu denkleminde kaçınma ve süre yer almaz; Q ve V hem X hem M ile çarpılır. Senaryodaki veri her çiftten tek bir eşten geliyorsa bu denklemler uygundur. İki eş de katılmışsa gözlemler çift içinde bağımlıdır ve OLS'nin bağımsızlık varsayımı karşılanmaz; bu durumda eş bağımlılığını hesaba katan bir yaklaşım (ör. aktör–partner karşılıklı bağımlılık modeli ya da çiftleri küme alan çok düzeyli model) gerekir. Koşullu dolaylı etkilerin güven aralıkları için iki denklem lavaan ya da Mplus'ta bootstrap ile tahmin edilir.

Çıktıda nereye bakılır?

• Geri çekilme denkleminin “Model Summary” tablosu (ikinci model): X·W·Z'nin R Square Change ve Sig. F Change değerleri, yani kaçınmanın düzenleyici etkisinin ilişki süresine göre değişiminin testi.
• Doyum denkleminin “Coefficients” tablosu: X·Q ve X·V satırları (c′₄, c′₅) doğrudan yoldaki, M·Q ve M·V satırları (b₂, b₃) ikinci aşamadaki tamponlamayı gösterir.
• Koşullu doğrudan etki c′₁ + c′₄Q + c′₅V: yalnız doyum denkleminin katsayılarıyla, nitelikli zaman ve sosyal desteğin seçilen değerlerinde hesaplanır; kaçınma ve süre bu hesaba girmez.
• Bootstrap çıktısı: Q ve V belirli düzeylerde sabitken W–Z ızgarasında koşullu dolaylı etkiler ve a₇(b₁ + b₂Q + b₃V) için güven aralıkları.

Komşu modellerden farkı

• Model 46: Birinci aşama aynıdır; Q ve V yalnız ikinci aşamayı düzenler, doğrudan yol koşulsuzdur.
• Model 50: Y tarafı aynıdır; birinci aşamada X·W·Z yoktur.
• Model 51: Doğrudan yolu Q ve V değil, W, Z ve W·Z düzenler.
• Model 56: Y tarafına V·Q üçlü yapısı eklenir; M→Y ve X→Y yolları Q, V ve V·Q ile düzenlenir.

Raporlama örneği

Bağlanma kaçınması ile ilişki süresinin birinci aşamayı birlikte, nitelikli zaman ile sosyal desteğin ikinci aşamayı ve doğrudan yolu düzenlediği koşullu süreç modeli (Hayes Model 52 yapısı) [yazılım] ile [ ] bootstrap örneklemiyle tahmin edilmiştir. Olumsuz iletişim × kaçınma × ilişki süresi etkileşimi duygusal geri çekilmeyi yordamıştır (a₇ = [ ], %95 GA [ , ], ΔR² = [ ]). Nitelikli zaman ve sosyal destek ortalamada sabitlendiğinde, olumsuz iletişimin geri çekilme üzerinden doyuma koşullu dolaylı etkisi kısa süreli ve kaçınması yüksek bireylerde [ ] (%95 BootGA [ , ]), uzun süreli ve kaçınması yüksek bireylerde [ ] (%95 BootGA [ , ]) bulunmuştur. Koşullu doğrudan etki düşük nitelikli zaman ve düşük destekte [ ] (%95 GA [ , ]) olarak hesaplanmıştır.

Köşeli parantezler kendi çıktınızdaki değerlerle doldurulur.

Sık yapılan hatalar

• Kaçınma ve ilişki süresini Y denklemine de ekleyip X ile çarpmak. Bu, doğrudan yolu W·Z yapısına bağlar ve test edilen yapı artık Model 52 olmaz.
• Y denkleminde Q ve V'yi yalnız M ile çarpmak. X·Q ve X·V eksik kaldığında tamponlamanın doğrudan yoldaki kısmı sınanmaz.
• İki eşten toplanan verileri bağımsız gözlemler gibi tek bir regresyon ya da yol analizine koymak. Eşlerin puanları birbirine bağımlı olduğundan standart hatalar yanlı hesaplanır ve anlamlılık testlerine güvenilemez.
• Yöntem bölümüne “PROCESS Model 52 ile test edilmiştir” yazmak. Bu model PROCESS 3'ten beri çalıştırılamadığından cümle, analizin gerçekte nasıl yapıldığını gizler.

Literatürden örnek

İlişkili modeller