Hayes PROCESS Model 58Her iki aşaması W ile moderasyonlu aracılık

Model 58, aracılık mekanizmasının hem birinci (X→M) hem ikinci (M→Y) aşaması düzenleyici değişkene bağlı olduğu bir koşullu süreç modelidir. Temel araştırma sorusu, X'in M üzerinden Y'ye uzanan dolaylı etkisinin W düzeylerine göre değişip değişmediğidir. Bu değişim, moderasyonlu aracılık indeksiyle değerlendirilir.

Kesikli kırmızı oklar düzenleyici etkiyi, düz oklar regresyon yollarını gösterir.

Model neyi sınar, ne zaman kullanılır?

Modeldeki koşullu yollar şu biçimde kurulmuştur: X'ten aracıya uzanan a-yolunda W düzenleyici etki gösterir; aracıdan Y'ye uzanan b-yolunda W düzenleyici etki gösterir.

Model 58'de aynı düzenleyici değişken W, hem X→M hem de M→Y yolunda yer alır. Model 21'den farklı olarak iki aşama ayrı değişkenlerce değil aynı değişkence düzenlenir; doğrudan yol ise koşullu değildir.

İstatistiksel gösterim

M = i + a₁X + a₂W + a₃(X·W)

Y = i + c′X + b₁M + b₂W + b₃(M·W)

Koşullu dolaylı etki (X → M → Y): (a₁ + a₃W) · (b₁ + b₃W)

Doğrudan etki: c′

Katsayı adları denklem sırasına göre verilmiştir. PROCESS çıktısındaki adlandırma sırası farklılaşabilse de temsil edilen yol yapısı aynıdır. Dolaylı etkiler bootstrap güven aralıkları üzerinden değerlendirilir.

Nasıl yorumlanır?

Algılanan stresin (X) satın alma niyetini (Y) duygusal tükenmişlik (M) aracılığıyla mı etkilediğini merak ettiğinizi varsayalım. Model 58, bu varsayımı dolaylı etki üzerinden sınar ve belirsizliği bootstrap güven aralığıyla değerlendirir. Böylece yalnız toplam ilişki değil, öngörülen mekanizmanın verilerle ne ölçüde desteklendiği de tartışılabilir. Ayrıca dolaylı etkinin markaya duyulan güven (W) düzeyine göre değişip değişmediği aynı model içinde moderasyonlu aracılık indeksiyle değerlendirilir. Bu sonuç, mekanizmanın hangi koşullarda farklılaştığına ilişkin kuramsal yoruma dayanak sağlar.

Kuramsal model belirlendikten sonra değişkenlerin ölçüm düzeyi, örneklem yapısı, varsayımlar ve raporlanacak etki türü birlikte değerlendirilir. Yorum, yalnız p değerine değil; etki yönü, güven aralığı ve modelin kuramsal gerekçesiyle birlikte yapılmalıdır.

Model seçimi ve raporlama sınırları

Model numarası araştırma sorusu ve kuramsal yol yapısına göre seçilir. Birden fazla modeli deneyip yalnız anlamlı olanı raporlamak uygun değildir. Kesitsel veride bulunan dolaylı etki, tek başına nedensel bir mekanizmayı kanıtlamaz. Düzenleyicilik burada moderation anlamındadır; bir ilişkinin başka bir değişkene göre değişmesini inceler.

Rapor; değişken rollerini, model numarasını, örneklemi, varsa kontrol değişkenlerini ve bunların gerekçesini açıklamalıdır. Dolaylı etki hesaplandıysa bootstrap tekrar sayısı ve güven aralığı yöntemi belirtilir.Makale ve hakem revizyonu rehberi bu sonuçların raporlanmasına ilişkin kontrol adımlarını açıklar.

Literatürden örnek

Doğrulanmış yayın örneği

Yiming, Y., Kayani, S., Alghamdi, A. A., & Liu, J. (2023). Moderated mediation model for the association of educational identity and career identity development of physical education students. Psychology Research and Behavior Management, 16, 3573-3581.

Çalışmanın bulgusu: 16-22 yaş aralığındaki 369 Çinli beden eğitimi öğrencisinden oluşan örneklemde, öz yeterliğin eğitimsel kimlik ile kariyer kimliği gelişimi arasındaki basit aracılığı anlamlı bulunmamıştır (dolaylı etki = 0.022, %95 GA [−0.080, 0.121]; güven aralığı sıfırı içermektedir). Ancak bu, aracılığın hiç işlemediği anlamına gelmemektedir: öz yeterlik × cinsiyet etkileşimi anlamlıdır (β = 0.55, p < .05) ve düzenlenmiş aracılık indeksi (dolaylı etkinin cinsiyete göre değişip değişmediğinin testi) sıfırdan farklıdır (indeks = 0.222, %95 GA [0.024, 0.427]). Başka bir deyişle dolaylı etki ancak cinsiyet hesaba katıldığında ortaya çıkmaktadır.

Model seçimi ve değişken rolleri: Aynı düzenleyicinin aracılığın hem birinci (X→M) hem ikinci (M→Y) aşamasını koşullandırdığı hipotez için Model 58 kullanılmış; X = eğitimsel kimlik, M = öz yeterlik, Y = kariyer kimliği gelişimi, W = cinsiyet.

DOI kaydını aç

Mod İstatistik bu aşamada size katkı sağlar

Literatürdeki örnek çalışma modelin mantığını gösterir; kendi verinizde doğru Hayes modelini seçmek için hipotez, değişken rolleri, örneklem yapısı ve raporlama beklentisi birlikte değerlendirilmelidir.

WhatsApp ile iletişime geç İletişim formuna git

İlişkili modeller

Model 4 - Basit / paralel aracılıkmoderatörsüz temel hali Model 59 - Tüm yolları W ile moderasyonlu aracılıkc′ yolu da moderasyonlu hali

Model 57 Model 59