Hayes PROCESS Model 70Koşullu aracılık (a: W · b: V,W,WV)

Model 70, aracılık mekanizmasının hem birinci (X→M) hem ikinci (M→Y) aşaması düzenleyici değişkene bağlı olduğu bir koşullu süreç modelidir. Temel araştırma sorusu, X'in M üzerinden Y'ye uzanan dolaylı etkisinin W ve V düzeylerine göre değişip değişmediğidir. Bu değişim, moderasyonlu aracılık indeksiyle değerlendirilir.

Kesikli kırmızı oklar düzenleyici etkiyi, düz oklar regresyon yollarını gösterir.

Model neyi sınar, ne zaman kullanılır?

Modeldeki koşullu yollar şu biçimde kurulmuştur: X'ten aracıya uzanan a-yolunda W düzenleyici etki gösterir; aracıdan Y'ye uzanan b-yolunda V ve W düzenleyici etki gösterir; üçlü etkileşim de modele girer.

İstatistiksel gösterim

M = i + a₁X + a₂W + a₃(X·W)

Y = i + c′X + b₁M + b₂V + b₃W + b₄(M·V) + b₅(M·W) + b₆W·V + b₇(M·W·V)

Koşullu dolaylı etki (X → M → Y): (a₁ + a₃W) · (b₁ + b₄V + b₅W + b₇W·V)

Doğrudan etki: c′

Katsayı adları denklem sırasına göre verilmiştir. PROCESS çıktısındaki adlandırma sırası farklılaşabilse de temsil edilen yol yapısı aynıdır. Dolaylı etkiler bootstrap güven aralıkları üzerinden değerlendirilir.

Nasıl yorumlanır?

Algılanan stresin (X) satın alma niyetini (Y) duygusal tükenmişlik (M) aracılığıyla mı etkilediğini merak ettiğinizi varsayalım. Model 70, bu varsayımı dolaylı etki üzerinden sınar ve belirsizliği bootstrap güven aralığıyla değerlendirir. Böylece yalnız toplam ilişki değil, öngörülen mekanizmanın verilerle ne ölçüde desteklendiği de tartışılabilir. Ayrıca dolaylı etkinin markaya duyulan güven (W) ve ürün ilgilenimi (V) düzeylerine göre değişip değişmediği aynı model içinde moderasyonlu aracılık indeksiyle değerlendirilir. Bu sonuç, mekanizmanın hangi koşullarda farklılaştığına ilişkin kuramsal yoruma dayanak sağlar.

Kuramsal model belirlendikten sonra değişkenlerin ölçüm düzeyi, örneklem yapısı, varsayımlar ve raporlanacak etki türü birlikte değerlendirilir. Yorum, yalnız p değerine değil; etki yönü, güven aralığı ve modelin kuramsal gerekçesiyle birlikte yapılmalıdır.

Model seçimi ve raporlama sınırları

Model numarası araştırma sorusu ve kuramsal yol yapısına göre seçilir. Birden fazla modeli deneyip yalnız anlamlı olanı raporlamak uygun değildir. Kesitsel veride bulunan dolaylı etki, tek başına nedensel bir mekanizmayı kanıtlamaz. Düzenleyicilik burada moderation anlamındadır; bir ilişkinin başka bir değişkene göre değişmesini inceler.

Rapor; değişken rollerini, model numarasını, örneklemi, varsa kontrol değişkenlerini ve bunların gerekçesini açıklamalıdır. Dolaylı etki hesaplandıysa bootstrap tekrar sayısı ve güven aralığı yöntemi belirtilir.Makale ve hakem revizyonu rehberi bu sonuçların raporlanmasına ilişkin kontrol adımlarını açıklar.

Literatürden örnek

Doğrulanmış yayın örneği

Chen, S., Binning, K. R., Manke, K. J., Brady, S. T., McGreevy, E. M., Betancur, L., Limeri, L. B., & Kaufmann, N. (2021). Am I a science person? A strong science identity bolsters minority students' sense of belonging and performance in college. Personality and Social Psychology Bulletin, 47(4), 593-606.

Çalışmanın bulgusu: 572 biyoloji öğrencisiyle yürütülen ikinci çalışmada, bilim insanı kimliğinin ders performansına katkısı aidiyet duygusu üzerinden işlemekte, ancak bu mekanizma deney koşuluna ve azınlık statüsüne bağlı olarak değişmektedir. Koşul × bilim kimliği × azınlık statüsü üçlü etkileşimi ders notu üzerinde anlamlıdır (B = −6.53, SE = 2.68, p = .015, %95 GA [−11.79, −1.27]). Aidiyet duygusunun aracılığı yalnızca kontrol koşulundaki azınlık öğrencilerinde anlamlıdır (dolaylı etki B = 0.92, %95 GA [0.14, 2.10]); müdahale koşulundaki azınlık öğrencilerinde ise anlamlı bulunmamıştır (B = −0.56, %95 GA [−2.07, 0.32]; güven aralığı sıfırı içermektedir).

Model seçimi ve değişken rolleri: Tam metinde 'PROCESS macro V3.0 ... moderated mediation (Model 70)' ifadesi doğrulandı; saygın bir dergide (PSPB) saha deneyiyle birleştirilmiş Model 70 uygulaması olarak güçlü bir referanstır.

DOI kaydını aç

Mod İstatistik bu aşamada size katkı sağlar

Literatürdeki örnek çalışma modelin mantığını gösterir; kendi verinizde doğru Hayes modelini seçmek için hipotez, değişken rolleri, örneklem yapısı ve raporlama beklentisi birlikte değerlendirilmelidir.

WhatsApp ile iletişime geç İletişim formuna git

İlişkili modeller

Model 4 - Basit / paralel aracılıkmoderatörsüz temel hali Model 71 - Koşullu aracılık (a: W · b: V,W,WV · c′: V,W,WV)c′ yolu da moderasyonlu hali

Model 69 Model 71