Hayes PROCESS Model 73Koşullu aracılık (a: W,WZ,Z · b: W,WZ,Z · c′: W,WZ,Z)

Model 73, aracılık mekanizmasının hem birinci (X→M) hem ikinci (M→Y) aşaması düzenleyici değişkene bağlı olduğu bir koşullu süreç modelidir. Temel araştırma sorusu, X'in M üzerinden Y'ye uzanan dolaylı etkisinin W ve Z düzeylerine göre değişip değişmediğidir. Bu değişim, moderasyonlu aracılık indeksiyle değerlendirilir.

Kesikli kırmızı oklar düzenleyici etkiyi, düz oklar regresyon yollarını gösterir.

Model neyi sınar, ne zaman kullanılır?

Modeldeki koşullu yollar şu biçimde kurulmuştur: X'ten aracıya uzanan a-yolunda W ve Z düzenleyici etki gösterir; iki düzenleyicinin ortak etkisini temsil eden üçlü etkileşim de modele girer; aracıdan Y'ye uzanan b-yolunda W ve Z düzenleyici etki gösterir; üçlü etkileşim de modele girer; X'ten Y'ye uzanan doğrudan yolda (c′) W ve Z düzenleyici etki gösterir.

İstatistiksel gösterim

M = i + a₁X + a₂W + a₃Z + a₄(X·W) + a₅(X·Z) + a₆W·Z + a₇(X·W·Z)

Y = i + c′₁X + c′₂W + c′₃Z + c′₄(X·W) + c′₅(X·Z) + c′₆W·Z + c′₇(X·W·Z) + b₁M + b₂(M·W) + b₃(M·Z) + b₄(M·W·Z)

Koşullu dolaylı etki (X → M → Y): (a₁ + a₄W + a₅Z + a₇W·Z) · (b₁ + b₂W + b₃Z + b₄W·Z)

Koşullu doğrudan etki: c′₁ + c′₄W + c′₅Z + c′₇W·Z

Katsayı adları denklem sırasına göre verilmiştir. PROCESS çıktısındaki adlandırma sırası farklılaşabilse de temsil edilen yol yapısı aynıdır. Dolaylı etkiler bootstrap güven aralıkları üzerinden değerlendirilir.

Nasıl yorumlanır?

Algılanan stresin (X) satın alma niyetini (Y) duygusal tükenmişlik (M) aracılığıyla mı etkilediğini merak ettiğinizi varsayalım. Model 73, bu varsayımı dolaylı etki üzerinden sınar ve belirsizliği bootstrap güven aralığıyla değerlendirir. Böylece yalnız toplam ilişki değil, öngörülen mekanizmanın verilerle ne ölçüde desteklendiği de tartışılabilir. Ayrıca dolaylı etkinin markaya duyulan güven (W) ve fiyat duyarlılığı (Z) düzeylerine göre değişip değişmediği aynı model içinde moderasyonlu aracılık indeksiyle değerlendirilir. Bu sonuç, mekanizmanın hangi koşullarda farklılaştığına ilişkin kuramsal yoruma dayanak sağlar.

Kuramsal model belirlendikten sonra değişkenlerin ölçüm düzeyi, örneklem yapısı, varsayımlar ve raporlanacak etki türü birlikte değerlendirilir. Yorum, yalnız p değerine değil; etki yönü, güven aralığı ve modelin kuramsal gerekçesiyle birlikte yapılmalıdır.

Model seçimi ve raporlama sınırları

Model numarası araştırma sorusu ve kuramsal yol yapısına göre seçilir. Birden fazla modeli deneyip yalnız anlamlı olanı raporlamak uygun değildir. Kesitsel veride bulunan dolaylı etki, tek başına nedensel bir mekanizmayı kanıtlamaz. Düzenleyicilik burada moderation anlamındadır; bir ilişkinin başka bir değişkene göre değişmesini inceler.

Rapor; değişken rollerini, model numarasını, örneklemi, varsa kontrol değişkenlerini ve bunların gerekçesini açıklamalıdır. Dolaylı etki hesaplandıysa bootstrap tekrar sayısı ve güven aralığı yöntemi belirtilir.Makale ve hakem revizyonu rehberi bu sonuçların raporlanmasına ilişkin kontrol adımlarını açıklar.

Literatürden örnek

Doğrulanmış yayın örneği

Xu, L., Wang, H., Chen, J., Zhang, Y., Huang, Z., & Yu, C. (2022). English learning stress, self-efficacy, and burnout among undergraduate students: The moderating effect of mindfulness and gender. International Journal of Environmental Research and Public Health, 19(23), 15819.

Çalışmanın bulgusu: 1.130 Çinli lisans öğrencisinden oluşan örneklemde, İngilizce öğrenme stresinin öğrenme tükenmişliğiyle bağlantısı öz yeterlik üzerinden işlemektedir: öz yeterlik aracılığıyla geçen dolaylı etki anlamlıdır (β = 0.11, %95 GA [0.08, 0.15]). Bu mekanizmanın gücü kişiye göre değişmektedir: stres × bilinçli farkındalık × cinsiyet üçlü etkileşimi öz yeterliği anlamlı yordamıştır (β = −0.10, p < .05). Koşullu dolaylı etki, bilinçli farkındalığı düşük kadınlarda (etki = 0.17, %95 GA [0.12, 0.22]) aynı durumdaki erkeklerden (etki = 0.05, %95 GA [0.01, 0.10]) belirgin biçimde daha güçlüdür.

Model seçimi ve değişken rolleri: Tam metinde 'SPSS PROCESS macro (Model 73)' ifadesi doğrulandı; iki düzenleyicinin tüm yollarda etkileştiği karmaşık Model 73'ün basit eğim grafikleriyle raporlanması, sonuç sunumu açısından örnek alınabilir.

DOI kaydını aç

Mod İstatistik bu aşamada size katkı sağlar

Literatürdeki örnek çalışma modelin mantığını gösterir; kendi verinizde doğru Hayes modelini seçmek için hipotez, değişken rolleri, örneklem yapısı ve raporlama beklentisi birlikte değerlendirilmelidir.

WhatsApp ile iletişime geç İletişim formuna git

İlişkili modeller

Model 4 - Basit / paralel aracılıkmoderatörsüz temel hali Model 72 - Koşullu aracılık (a: W,WZ,Z · b: W,WZ,Z)c′ moderasyonsuz eşi

Model 72 Model 74